Terugblik op het symposium 'In Gesprek Over Roken': "Alleen samen maken we het verschil voor een nicotinevrije generatie"

Op donderdag 11 juni 2026 vond bij Z-Leeuwarden het symposium 'In Gesprek Over Roken: Delen wat werkt!' plaats. Professionals uit Fryslân en daarbuiten kwamen samen om ervaringen, inzichten en resultaten te delen rondom de wijkaanpak van roken en vapen. 

Het symposium werd georganiseerd door de Friese Preventieaanpak en Rookvrije Generatie Fryslân. Centraal stond de vraag hoe lokale aanpakken rondom een nicotinevrij leven kunnen bijdragen aan een gezondere samenleving en welke lessen toepasbaar zijn op andere maatschappelijke gezondheidsvraagstukken. 

Fryslân als koploper in de wijkaanpak 

Fryslân speelde een opvallende rol binnen de landelijke subsidie 'Een rookvrij leven voor iedereen' van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Van de 38 deelnemende wijken in Nederland kwamen er vijf uit Fryslân: Lemmer, Drachten, Bolsward, Harlingen en Eastermar/Noardburgum. 

Binnen deze wijken is de afgelopen jaren gewerkt aan het terugdringen van roken en vapen, met een sterke focus op het betrekken van inwoners. De aanpak werd ondersteund door Pharos en GGD GHOR Nederland, in samenwerking met lokale en regionale partners. 

Wat begon als een wijkgerichte aanpak, groeide uit tot een bredere samenwerking op provinciaal niveau. Tijdens het symposium werd teruggekeken op deze ontwikkeling en werden lessen gedeeld over wat werkt in de praktijk. 

Delen wat werkt 

Tijdens diverse workshops deelden professionals praktijkervaringen, tools en succesvolle werkwijzen. Onderwerpen die aan bod kwamen waren onder andere: 

• Oordeelloos in gesprek over roken en vapen binnen het sociaal domein;
• Het toepassen van VBA+ (Very Brief Advice) door zorgprofessionals; 
• Het herkennen van de stille stopwens bij inwoners;
• Het organiseren van goede toeleiding naar stoppen-met-rokenzorg;
• Samenwerken binnen een provinciaal dekkend netwerk voor ondersteuning bij stoppen met roken. 

Stoppen met roken is een gezamenlijke maatschappelijke opgave 

Een belangrijke boodschap van de dag was dat stoppen met roken en vapen draait om meer dan gezondheid alleen. Roken raakt ook aan bestaanszekerheid, arbeidsproductiviteit en een gezonde leefomgeving. De gevolgen zijn zichtbaar in het dagelijks leven van mensen: financieel, sociaal en maatschappelijk. 

Tijdens het symposium werd benadrukt dat een rookvrije generatie daarom vraagt om een brede maatschappelijke aanpak, waarin gezondheid wordt verbonden met thema's als participatie, gelijke kansen en welzijn. Alleen door samen op te trekken, kunnen we duurzame verandering realiseren.  

Het gesprek aangaan: samen maken we verschil 

De workshops maakten zichtbaar dat iedereen een rol heeft in het bespreekbaar maken van roken en vapen. Alleen wanneer professionals vanuit verschillende domeinen het gesprek aangaan, kunnen we écht verschil maken. 

Van professionals in het sociaal domein die gebruikmaken van de gesprekstool ‘Oordeelloos in gesprek’, tot zorgprofessionals die werken met ‘VBA+: iedere ontmoeting biedt een kans om iemand te ondersteunen richting een nicotinevrij leven. 

Daarbij is extra aandacht nodig voor de grote groep mensen die wel wil stoppen, maar daar zelf niet over begint. Naar schatting heeft 80% van de rokers een stille stopwens. Door op een open en niet-veroordelende manier het gesprek aan te gaan, kunnen professionals deze stopwens herkennen en mensen begeleiden naar passende ondersteuning. 

Ook werd het belang benadrukt van een goede toeleiding naar stoppen-met-rokenzorg. In Fryslân is een dekkend netwerk beschikbaar, zodat inwoners dichtbij huis toegang hebben tot passende begeleiding en ondersteuning bij het stoppen met roken. 

Akke Hofstee, Programmaleider Rookvrije Generatie Fryslân, vertelt: “We kijken terug op een inspirerende bijeenkomst waarin verbinding, praktijkervaring en samenwerking centraal stonden. Met elkaar blijven we werken aan een gezonder, nicotinevrij Fryslân. Alleen samen maken we het verschil voor een nicotinevrije generatie.".

Met dank aan alle sprekers, panelleden en onze dagvoorzitter.

Presentaties 

Via onderstaande rode buttons kunt u de presentaties van de verschillende sessies bekijken. 

Meer weten 

Heeft u een vraag over de bijeenkomst of de presentaties? Mail naar info@friesepreventieaanpak.nl. 

Wilt u inhoudelijk meer weten over de aanpak? Neem contact op met Akke Hofstee via a.hofstee@ggdfryslan.nl.